در آنجا به جان هم مىانداختند و از تكه پاره شدن آنها لذت مىبردند و يا بردگان و اسيران را با حيوانات وحشى به جنگ وامىداشتند و از ريخته شدن خون آن بيگناهان سرمست مىشدند وجود دارد به همين دليل كلوسوئوم يا آمفىتآتر كليزه خود به تنهايى نمودارى از آثار ظلم و شقاوت و بيرحمى امپراطوران خونخوار روم قديم است . در يازدهم ماه مه 330 ميلادى ، پايتخت امپراطورى روم در شهر « كنستانتى نوپل » يا قسطنطنيه ( اسلامبول ) تأسيس گرديد كه تا مدت يكهزار سال در ميان شهرهاى جهان از لحاظ عظمت و زيبايى ، مقام اول را داشت . پايتخت جديد كه جز از لحاظ موقعيت جغرافيايى از تمام جهات ديگر نو بود ، رسما به نام كنستانتين امپراطور روم ناميده شد و به عنوان پايتخت دنياى مسيحيت انتخاب گرديد . يكى از عللى كه موجب شد كنستانتين پايتخت خود را به اين شهر منتقل نمايد ، آن بود كه وى احساس مىكرد در محيط نو بهتر مىتواند رشته اتحاد خود را با مسيحيت حفظ كند . بنابراين با تأسيس شهرى به نام كنستانتين نه فقط امپراطورى روم را دو بخش كرد ، بلكه موجب يك پيش‌آمد ديگر شد كه از لحاظ اهميت كمتر از تقسيم امپراطورى روم نبود . پيش‌آمد جديد يكى آن بود كه مسيحيت بعنوان مذهب رسمى امپراطورى روم پذيرفته شد ، ديگر اينكه در آن زمان دو خطر بزرگ امپراطورى روم را تهديد مىكرد ، يكى هجوم قبايل وحشى اروپا به روم و ديگر ، خطرى كه از ناحيه همسايهء پر قدرت شرقى يعنى ايران كه از بزرگترين كشورهاى متمدن و شرقى آن زمان بود ، وجود داشت . شاهنشاهان ايران پيوسته با روم به دليل اينكه تمام يا قسمت عمده‌اى از جمعيت و گنجينه و ذخاير ثروت امپراطورى روم در مشرق زمين متمركز بود و امپراطوران روم علاقه زيادى به حفظ آنها و توسعهء قدرت خود داشتند در جنگ بودند . قبل از كنستانتين ، ديو كلسين [ 27 ] قصد تقسيم روم را داشت چرا كه شهر روم مدتها بود كه آوازهء بلندنامى پايتخت امپراطورى را از دست داده بود و مجلس سنا و مردم آن ديگر نفوذ و قدرتى در امر حكومت نداشتند . تصميم انتخاب محل پايتخت جديد تصميمى عاقلانه بود ، زيرا پايتخت جديد در كرانهء تنگهء بوسفور « 1 » [ 28 ] ، موقعيت بسيار خوبى داشت و متجاوز از هزار

--> ( 1 ) . Bosfor